Ở Việt Nam, nhảy dù thể thao theo kiểu bãi nhảy mở cửa hằng ngày cho khách gần như chưa hình thành; người Việt muốn nhảy tandem hay học nhảy dù hiện thường đi Thái Lan, Úc, New Zealand hoặc Dubai. Trong khi đó, các môn bay "họ hàng" như dù lượn và dù lượn có động cơ đã có cộng đồng và điểm bay ổn định trong nước. Bài này điểm lại vì sao, và nơi nào trong khu vực đáng biết.
Vì sao nhảy dù thể thao ở Việt Nam còn hiếm
Một bãi nhảy dù thương mại cần nhiều thứ cùng lúc, và mỗi thứ đều tốn kém:
- Máy bay riêng chạy nhiều lượt mỗi ngày, thường là Cessna 182, Cessna Caravan hoặc Twin Otter, kèm phi công và bảo dưỡng.
- Vùng trời được cấp phép cố định. Ở Việt Nam, mọi hoạt động bay — kể cả thả người nhảy dù — phải được cấp phép sử dụng vùng trời theo quy định về quản lý hoạt động bay. Một bãi nhảy cần khu vực được phép thường xuyên, không trùng đường bay dân dụng.
- Đội huấn luyện viên có chứng chỉ quốc tế, thợ xếp dù có chứng chỉ, thiết bị tandem và thiết bị tự mở dù.
- Bãi đáp rộng, thoáng, không dây điện, không cây cao, gần sân bay nhỏ.
- Lượng khách đủ đều để trả chi phí cố định quanh năm.
Dù lượn thì khác: chỉ cần một sườn đồi hướng gió, một bãi đáp và cánh dù xếp gọn trong ba lô. Đó là lý do dù lượn phát triển trước ở Việt Nam, với những điểm bay quen thuộc ở miền núi phía Bắc như Mù Cang Chải (Yên Bái cũ, nay thuộc tỉnh Lào Cai) hay khu núi Viên Nam giáp ranh Hà Nội.
Ngoài phạm vi thể thao, nhảy dù ở Việt Nam chủ yếu gắn với lực lượng chuyên trách và một số buổi biểu diễn được cấp phép riêng trong các sự kiện lớn. Người muốn theo nhảy dù như một môn thể thao cá nhân hiện vẫn phải học ở nước ngoài.
Thái Lan: gần nhất, và có một kỷ lục thế giới
Thái Lan là điểm đến nhảy dù gần Việt Nam nhất có hoạt động thương mại đều. Các bãi nhảy tập trung quanh tỉnh Chonburi (vùng Pattaya), phục vụ cả khách tandem lẫn học viên AFF. Chuyến đi từ Hà Nội hay TP.HCM chỉ vài giờ bay, nên nhiều người Việt chọn đây cho lần nhảy đầu.
Thái Lan còn gắn với một mốc lớn của nhảy dù thế giới: ngày 8/2/2006, đội hình rơi tự do 400 người được dựng trên bầu trời Udon Thani, với người nhảy từ hơn 30 quốc gia rời từ nhiều máy bay vận tải của Không quân Hoàng gia Thái Lan. Đến nay đây vẫn là kỷ lục đội hình rơi tự do lớn nhất được công nhận.
Singapore: bay trong ống gió
Singapore không có bãi nhảy dù ngoài trời — vùng trời dày đặc đường bay và đất đai quá chật. Thay vào đó, đảo quốc này có iFly Singapore ở Sentosa, mở cửa năm 2011, một trong những ống gió thẳng đứng lớn trong khu vực. Khách vào bay lơ lửng trên luồng gió thổi từ dưới lên với tốc độ tương đương rơi tự do. Người nhảy dù trong khu vực cũng đến đây để luyện tư thế, luyện đội hình mà không cần lên máy bay.
Với người chưa sẵn sàng rời máy bay, ống gió là bước thử hợp lý: biết mình có thích cảm giác này không, có giữ được thăng bằng không, trước khi bỏ tiền cho một chuyến đi xa.
Úc và New Zealand: thiên đường của tandem
Úc có mạng lưới bãi nhảy dày, nhiều nơi cho đáp xuống bãi biển, như Mission Beach ở Queensland, Byron Bay hay Wollongong ở New South Wales. Hoạt động nhảy dù ở Úc do Hiệp hội Nhảy dù Úc (APF) quản lý theo chuẩn riêng, với hệ thống giấy phép và chứng chỉ huấn luyện viên được nhiều nước công nhận.
New Zealand nổi tiếng với cảnh nhảy trên núi tuyết, hồ và sông băng: Taupo ở Đảo Bắc, Queenstown và Franz Josef ở Đảo Nam. Một số nơi ở New Zealand có gói tandem từ độ cao rất lớn, khoảng 5.500–6.000 mét, khi đó người trên máy bay phải thở ôxy trong lúc lên độ cao. Rơi tự do từ độ cao này kéo dài hơn một phút.
Người Việt học nhảy dù nghiêm túc cũng hay chọn Úc vì hai lý do: huấn luyện bằng tiếng Anh theo chuẩn rõ ràng, và nhiều bãi nhảy có khoá học trọn gói trong một vài tuần.
Dubai và Nepal: hai điểm đến đặc biệt
Dubai
Bãi nhảy ở Palm Jumeirah có lẽ là nơi được chụp ảnh nhiều nhất thế giới: người nhảy rơi xuống trên hòn đảo nhân tạo hình cây cọ, nhìn ra biển và các tòa nhà chọc trời. Dubai từng tổ chức Đại hội Thể thao Hàng không Thế giới của FAI năm 2015, với nhiều nội dung nhảy dù, dù lượn và wingsuit. Thành phố này còn có trung tâm ống gió trong nhà và các bãi nhảy sa mạc.
Nepal
Từ năm 2008, đã có các sự kiện nhảy dù tandem gần đỉnh Everest, máy bay thả người ở độ cao rất lớn và bãi đáp nằm ở vùng cao hơn 3.700 mét so với mặt biển. Đây là sự kiện hiếm, đắt và đòi người tham gia thích nghi độ cao nhiều ngày trước, chứ không phải điểm nhảy thường xuyên.
Bảng tham khảo nhanh
| Nơi | Có gì | Phù hợp với |
|---|---|---|
| Thái Lan | Bãi nhảy thương mại, tandem, AFF | Lần nhảy đầu gần nhà |
| Singapore | Ống gió trong nhà | Thử cảm giác, luyện tư thế |
| Úc | Mạng lưới bãi nhảy dày, đáp bãi biển, khoá học chuẩn APF | Học lấy giấy phép |
| New Zealand | Cảnh núi, hồ, sông băng; có gói độ cao rất lớn | Tandem để đời |
| Dubai | Bãi nhảy trên đảo nhân tạo, sa mạc, ống gió | Tandem cảnh đặc biệt, người đã có giấy phép |
| Nepal | Sự kiện nhảy gần Everest, không thường xuyên | Người có kinh nghiệm, chuẩn bị dài |
Đi nhảy dù ở nước ngoài: chuẩn bị những gì
- Bảo hiểm: nhiều hợp đồng bảo hiểm du lịch loại trừ thể thao mạo hiểm, trong đó có nhảy dù. Đọc kỹ điều khoản hoặc mua gói có bảo hiểm hoạt động này.
- Lịch dự phòng: thời tiết có thể làm hoãn cả ngày. Đặt lịch nhảy vào đầu chuyến đi để còn ngày bù.
- Sức khoẻ: không lặn biển bằng bình khí trong 24 giờ trước khi nhảy; người có bệnh tim, động kinh, chấn thương cột sống nên hỏi bác sĩ.
- Ngôn ngữ: phần phổ biến an toàn thường bằng tiếng Anh. Nếu không chắc, hỏi trước xem bãi nhảy có tài liệu hoặc video hướng dẫn để đọc trước.
- Học lấy giấy phép: nếu định đi tiếp, chọn nơi có chương trình AFF theo chuẩn của hiệp hội quốc gia. Giấy phép theo chuẩn USPA hoặc APF được nhiều bãi nhảy trên thế giới chấp nhận, kèm sổ nhật ký nhảy (logbook) ghi từng lần nhảy.
Góc nhìn hôm nay: bắt đầu từ đâu nếu đang ở Việt Nam
Với người ở Việt Nam, con đường hợp lý là đi từng bước. Thử dù lượn đôi ở một điểm bay trong nước để biết cảm giác trên cao và dưới cánh dù. Nếu thích, thử ống gió ở Singapore để làm quen rơi tự do. Rồi mới tính một chuyến tandem ở Thái Lan hay xa hơn. Ai muốn đi tiếp có thể đọc trước Skydiver's Information Manual của USPA — tài liệu công khai, trình bày đủ lộ trình từ học viên tới giấy phép — trước khi đăng ký khoá AFF.
Những người đã có giấy phép thì thường đi theo các "boogie" — các tuần nhảy tập trung do bãi nhảy tổ chức, có huấn luyện viên khách mời và máy bay lớn. Đây cũng là nơi người nhảy dù trong khu vực gặp nhau, kết nhóm bay đội hình, trao đổi kinh nghiệm.
Câu hỏi thường gặp
Việt Nam có chỗ nhảy dù không?
Hiện chưa có bãi nhảy dù thể thao thương mại mở cửa thường xuyên cho khách như ở Thái Lan hay Úc. Các hoạt động nhảy dù trong nước chủ yếu gắn với lực lượng chuyên trách hoặc các buổi biểu diễn được cấp phép riêng.
Người Việt muốn nhảy dù thì đi đâu gần nhất?
Thái Lan là lựa chọn gần nhất có bãi nhảy thương mại hoạt động đều, chủ yếu quanh tỉnh Chonburi. Úc, New Zealand và Dubai là các điểm đến xa hơn nhưng nổi tiếng về cảnh quan và chất lượng huấn luyện.
Nhảy dù và dù lượn khác nhau thế nào?
Nhảy dù rời máy bay ở độ cao vài nghìn mét, rơi tự do rồi mới mở dù. Dù lượn cất cánh từ sườn đồi với cánh dù đã mở sẵn, bay nhờ gió và luồng khí nóng, không có rơi tự do — và đã có nhiều điểm bay ở Việt Nam.
Ống gió nhảy dù trong nhà gần Việt Nam nhất ở đâu?
iFly Singapore ở Sentosa, mở cửa năm 2011, là ống gió thẳng đứng nổi tiếng gần Việt Nam. Khách bay lơ lửng trên luồng gió từ dưới lên, mô phỏng cảm giác rơi tự do mà không cần lên máy bay.
Có cần bảo hiểm khi đi nhảy dù ở nước ngoài?
Nên có. Nhiều hợp đồng bảo hiểm du lịch thông thường loại trừ nhảy dù và thể thao mạo hiểm, nên cần đọc kỹ điều khoản hoặc mua gói có bảo hiểm cho hoạt động này trước chuyến đi.
